ProjectCEE
EN|PL

Doradztwo buy-side · Polska i CEE

Doradztwo Buy-Side M&A w Polsce i CEE

Identyfikacja celów akwizycyjnych, mapowanie rynku oraz bezpośredni kontakt z właścicielami prywatnych firm dla inwestorów poszukujących możliwości przejęć w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej.

Project CEE działa po stronie kupującego. Przekładamy tezę inwestycyjną na konkretny zbiór spółek, weryfikujemy, które z nich zasługują na rozmowę, i nawiązujemy kontakt z właścicielem w sposób chroniący zarówno reputację inwestora, jak i poufność potencjalnego celu.

Polska jako rynek podstawowy. Europa Środkowo-Wschodnia, gdy wymaga tego strategia.

01 · Rynek

Spółki warte przejęcia rzadko są wystawione na sprzedaż.

W Europie Środkowo-Wschodniej działa liczna grupa prywatnych przedsiębiorstw przemysłowych, produkcyjnych, dystrybucyjnych i usługowych budowanych od lat dziewięćdziesiątych. Niewielka ich część uczestniczy w sformalizowanych procesach sprzedaży, a te, które je prowadzą, trafiają zwykle do tego samego grona kupujących w tym samym momencie.

Dla inwestora zagranicznego ograniczeniem nie jest zatem liczba dostępnych ofert. Przeglądanie teaserów jest proste. Trudność polega na wskazaniu spółek rzeczywiście odpowiadających przyjętej tezie, ocenie ich z zewnątrz oraz dotarciu do osoby, która faktycznie decyduje o możliwości transakcji.

Ta praca ma charakter lokalny. Wymaga czytania rejestrów i sprawozdań w języku polskim, rozumienia realnej struktury właścicielskiej oraz kontaktu prowadzonego tak, aby właściciel firmy z Wielkopolski czy Śląska odebrał go jako poważny, a nie przypadkowy.

Istnieje jeszcze jedno ograniczenie, które inwestorzy zagraniczni odkrywają zwykle późno. Sprawozdania finansowe dają obraz częściowy, dane rejestrowe nie zawsze odzwierciedlają realną kontrolę ekonomiczną, a faktyczna pozycja spółki w łańcuchu dostaw bywa widoczna dopiero przez pryzmat jej klientów i konkurentów. Ocena dopasowania z zewnątrz wymaga więc interpretacji, a nie samego zbierania danych.

Prywatne M&A w Polsce a inwestorzy zagraniczni

02 · Rodzaje mandatów

Dla kogo pracujemy

Mandat buy-side wygląda inaczej w zależności od tego, kto za nim stoi. Poniższe grupy inwestorów różnią się definicją dopasowania, horyzontem czasowym i oczekiwaniami wobec sposobu kontaktu z właścicielem.

  • Inwestorzy strategiczni

    Spółki przejmujące kompetencje, moce produkcyjne, klientów lub zasięg geograficzny. Wyszukiwanie jest zwykle wąskie, techniczne i wrażliwe na widoczność rynkową.

  • Fundusze private equity

    Inwestorzy z określoną polityką inwestycyjną i horyzontem wyjścia. Kluczowe są progi skali, gotowość właściciela do transakcji i wiarygodność scenariusza wzrostu.

  • Platformy z portfela PE

    Spółki portfelowe realizujące program akwizycji dodatkowych, gdzie sourcing musi być prowadzony równolegle do bieżącej działalności operacyjnej.

  • Family offices i kapitał długoterminowy

    Inwestorzy bez sztywnego horyzontu wyjścia. Ciągłość firmy, dziedzictwo właściciela i dopasowanie kulturowe bywają równie istotne jak mnożnik wejścia.

  • Inwestorzy wchodzący do regionu

    Kupujący bez wcześniejszej obecności w CEE, dla których pierwsze przejęcie jest jednocześnie decyzją o wejściu na rynek.

03 · Zakres

Zakres współpracy

Zakres ustalamy na początku i dostosowujemy w miarę rozwoju poszukiwań. Zwykle obejmuje on drogę od tezy inwestycyjnej do rozmowy z właścicielem.

Doradztwo prawne, podatkowe, księgowe oraz finansowe due diligence prowadzą wyspecjalizowani, niezależni doradcy. Project CEE nie świadczy regulowanych usług inwestycyjnych, nie udziela porad prawnych ani podatkowych i nie zapewnia finansowania.

  • 01

    Strategia i kryteria akwizycyjne

    Doprecyzowanie mandatu do parametrów możliwych do zastosowania na rynku: definicja branży, skala, profil właścicielski oraz cechy dyskwalifikujące.

  • 02

    Mapowanie rynku

    Uporządkowany obraz segmentu: liczba i profil spółek, struktury właścicielskie, granice podsegmentów oraz podmioty kształtujące konkurencję.

  • 03

    Identyfikacja celów

    Zawężenie długiej listy do zbioru priorytetowego, z uzasadnieniem wyboru i publicznie dostępnymi danymi stojącymi za każdą pozycją.

  • 04

    Pozyskiwanie transakcji off-market

    Sourcing poza procesami sprzedaży, oparty na dopasowaniu strategicznym, a nie na dostępności memorandum informacyjnego.

  • 05

    Bezpośredni kontakt z właścicielami

    Indywidualny kontakt z udziałowcami i osobami decyzyjnymi, prowadzony po polsku i osadzony w realnym zainteresowaniu inwestora.

  • 06

    Wstępna kwalifikacja

    Ustalenie, czy istnieje podstawa do dalszych rozmów: intencje właściciela, otwartość na transakcję, orientacyjna skala i ewentualne bariery strukturalne.

  • 07

    Wprowadzenie do rozmów

    Przekazanie kontaktu inwestorowi w momencie, w którym właściciel jest gotowy do rozmowy, z zachowaniem pełnego kontekstu wcześniejszych ustaleń.

  • 08

    Koordynacja transakcji

    Wsparcie organizacyjne w kolejnych etapach: harmonogram, obieg dokumentów, koordynacja lokalna i ciągłość relacji z właścicielem.

04 · Proces

Od kryteriów akwizycyjnych do rozmowy z właścicielem

  1. 01

    Definicja

    Przełożenie tezy inwestycyjnej na stosowalne kryteria wyszukiwania i ustalenie, co pozostaje poza zakresem.

  2. 02

    Mapowanie

    Zbudowanie zbioru spółek dla wskazanego segmentu i regionu na podstawie rejestrów, sprawozdań i źródeł rynkowych.

  3. 03

    Priorytetyzacja

    Uszeregowanie spółek według dopasowania strategicznego, profilu właścicielskiego i realnych szans na rozmowę.

  4. 04

    Kontakt

    Indywidualne i poufne dotarcie do właścicieli, z ujawnieniem tożsamości inwestora na właściwym etapie.

  5. 05

    Kwalifikacja

    Weryfikacja intencji i dopasowania, zanim obie strony zaangażują czas, wraz z odnotowaniem rozmów wartych powrotu w przyszłości.

  6. 06

    Wprowadzenie

    Doprowadzenie do rozmowy inwestora z właścicielem, gdy istnieje realna podstawa do dyskusji.

  7. 07

    Wsparcie

    Udział w dalszym procesie transakcyjnym i koordynacja z doradcami powołanymi przez każdą ze stron.

Czas poszukiwań zależy od szerokości kryteriów i koncentracji segmentu. Wąska teza przemysłowa i szeroki mandat usługowy przebiegają zupełnie inaczej.

05 · Origination

Transakcje off-market i sourcing zastrzeżony

Właściciel rentownej prywatnej spółki rzadko ma powód, by uruchamiać proces sprzedaży, którego sam nie zainicjował. Rozgłos oznacza ryzyko wobec klientów, pracowników i konkurencji. Wielu założycieli rozważyłoby transakcję w odpowiednich okolicznościach, lecz nigdy nie pojawi się na żadnej liście, ponieważ nic nie skłoniło ich do zaangażowania doradcy.

Sourcing off-market wypełnia tę lukę. Nie oznacza on, że firma jest po cichu na sprzedaż, a twierdzenia przeciwne należy traktować ostrożnie. Oznacza, że spółka została uznana za dopasowaną strategicznie, a pytanie o możliwość rozmowy nie zostało jeszcze zadane.

Wartość tej pracy polega na sposobie zadania tego pytania. Pojedynczy, przemyślany kontakt, świadczący o znajomości firmy i jasności intencji inwestora, przynosi inną reakcję niż szablonowa wiadomość rozesłana do dwustu podmiotów w branży. Zachowuje też możliwość powrotu za dwa lata, co ma większe znaczenie, niż się początkowo wydaje: decyzje sukcesyjne i zmiany w gronie wspólników rzadko układają się zgodnie z kalendarzem inwestora.

Odmowa właściciela jest odnotowywana i respektowana. Nacisk szkodzi pozycji inwestora na rynku, na którym opinie krążą wśród przedsiębiorców bardzo szybko.

Deal origination off-market w Europie Środkowo-Wschodniej

06 · Kryteria wyszukiwania

Wyszukiwanie celów akwizycyjnych

Jakość poszukiwań wynika z jakości kryteriów. Poniższe parametry omawiamy na początku współpracy, a następnie doprecyzowujemy po pierwszym mapowaniu rynku.

Szczegółowe dane finansowe spółek omawiane są dopiero po ustaleniu odpowiednich zasad poufności. Wstępna ocena opiera się na publicznie dostępnych sprawozdaniach i obserwacji rynku.

Ile jest warta firma: wycena przed sprzedażą
  • Branża i podsegment01
  • Model biznesowy02
  • Przedział przychodów03
  • Przedział EBITDA04
  • Lokalizacja w Polsce lub regionie CEE05
  • Struktura właścicielska06
  • Pakiet większościowy, całość lub mniejszość07
  • Rola platformy lub akwizycji dodatkowej08
  • Udział eksportu i ekspozycja międzynarodowa09
  • Dojrzałość zespołu zarządzającego10
  • Koncentracja klientów11
  • Baza aktywów i zdolności produkcyjne12

07 · Buy-and-build

Poszukiwanie platform i program akwizycji dodatkowych

Rozproszona struktura właścicielska w wielu sektorach CEE sprawia, że konsolidacja jest realną strategią, o ile stoi za nią systematyczny sourcing. Program buy-and-build zależy mniej od jednej przełomowej transakcji, a bardziej od zdolności do utrzymania pipeline'u wiarygodnych celów przez kilka lat.

Project CEE może prowadzić warstwę origination takiego programu, zarówno od etapu poszukiwania platformy, jak i w odniesieniu do spółki już posiadanej w portfelu.

W praktyce barierą konsolidacji rzadko jest brak kandydatów. Problemem jest kolejność: która spółka powinna być platformą, które przejęcia wzmacniają pozycję, a nie tylko zwiększają skalę, oraz ile rozmów należy prowadzić równolegle, aby program utrzymał zakładane tempo.

Strategie buy-and-build w Europie Środkowo-Wschodniej
  • Poszukiwanie platform zgodnych z polityką inwestycyjną
  • Wyszukiwanie akwizycji dodatkowych dla spółek portfelowych
  • Mapowanie potencjału konsolidacji rozdrobnionego segmentu
  • Mapowanie konkurencji i obszarów pokrewnych
  • Ekspansja regionalna na sąsiednie rynki CEE

08 · Rynek podstawowy

Dlaczego Polska

Polska ma najliczniejszą w regionie grupę prywatnych przedsiębiorstw, w większości założonych w latach dziewięćdziesiątych i nadal kontrolowanych przez pierwotnych właścicieli. W tej grupie trwa obecnie zmiana pokoleniowa, a w wielu przypadkach następca rodzinny nie jest dostępny lub nie jest zainteresowany przejęciem sterów.

Część sektorów pozostaje rozdrobniona, a silne kompetencje przemysłowe, produkcyjne i usługowe B2B znajdują się w spółkach istotnych w skali regionu, lecz mało rozpoznawalnych poza własnym rynkiem. W połączeniu z pozycją Polski w łańcuchach dostaw CEE czyni to ją naturalnym punktem wyjścia dla większości regionalnych strategii akwizycyjnych.

Znaczenie ma również perspektywa kolejnych kroków. Przejęcie w Polsce może stanowić bazę do rozwoju na rynkach sąsiednich, zarówno handlowo, jak i poprzez dalsze transakcje, co jest sytuacją odmienną od posiadania odosobnionego aktywa na małym rynku.

Polska jako rynek akwizycyjny

09 · Zasięg regionalny

Poza Polską

Gdy teza inwestycyjna obejmuje szerszy region, poszukiwania mogą być prowadzone na wybranych rynkach sąsiednich. Głębokość pokrycia nie jest jednakowa w każdej jurysdykcji, a projekty transgraniczne realizujemy wspólnie z lokalnymi źródłami i doradcami.

Wolimy jasno określić granice poszukiwań na początku, niż deklarować poziom pokrycia regionalnego, którego nie dałoby się potwierdzić.

  • Polska
  • Czechy
  • Słowacja
  • Węgry
  • Rumunia
  • Litwa
  • Łotwa
  • Estonia

10 · Sposób działania

Podejście oparte na relacji

Sposób wejścia inwestora na rynek zostaje zapamiętany. Właściciele firm rozmawiają ze sobą, a źle poprowadzony kontakt ogranicza dostęp długo po tym, jak konkretna okazja przeminie.

  • Dyskrecja

    Kontakt ma charakter indywidualny i poufny. Informacje o zamiarach inwestora nie krążą po rynku.

  • Wiarygodność

    Właściciel dowiaduje się, kto jest zainteresowany, dlaczego i co nastąpi dalej, w momencie, w którym ta informacja ma znaczenie.

  • Komunikacja z właścicielem

    Rozmowy prowadzimy w języku właściciela i na jego warunkach, bez transakcyjnego żargonu i sztucznej presji czasu.

  • Perspektywa długoterminowa

    Dzisiejsza odmowa nie zamyka sprawy. Okoliczności się zmieniają, a dobrze poprowadzony pierwszy kontakt umożliwia drugą rozmowę.

  • Motywacje wspólników

    Rozumienie realnych oczekiwań właściciela: sukcesji, płynności, bezpieczeństwa zespołu lub partnera na kolejny etap rozwoju.

  • Bez masowej wysyłki

    Kampanie prowadzone bez selekcji generują szum, szkodzą reputacji i rzadko docierają do osób decydujących o własności.

Rozpoczęcie poszukiwań akwizycyjnych

Przekaż tezę inwestycyjną, parametry i ograniczenia. Przedstawimy obraz właściwej części rynku w Polsce lub regionie CEE oraz realne kierunki poszukiwań.

Wszystkie zapytania traktujemy poufnie. Bez zobowiązań.