Doradztwo buy-side · Polska i CEE
Doradztwo Buy-Side M&A w Polsce i CEE
Identyfikacja celów akwizycyjnych, mapowanie rynku oraz bezpośredni kontakt z właścicielami prywatnych firm dla inwestorów poszukujących możliwości przejęć w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej.
Project CEE działa po stronie kupującego. Przekładamy tezę inwestycyjną na konkretny zbiór spółek, weryfikujemy, które z nich zasługują na rozmowę, i nawiązujemy kontakt z właścicielem w sposób chroniący zarówno reputację inwestora, jak i poufność potencjalnego celu.
Polska jako rynek podstawowy. Europa Środkowo-Wschodnia, gdy wymaga tego strategia.
01 · Rynek
Spółki warte przejęcia rzadko są wystawione na sprzedaż.
W Europie Środkowo-Wschodniej działa liczna grupa prywatnych przedsiębiorstw przemysłowych, produkcyjnych, dystrybucyjnych i usługowych budowanych od lat dziewięćdziesiątych. Niewielka ich część uczestniczy w sformalizowanych procesach sprzedaży, a te, które je prowadzą, trafiają zwykle do tego samego grona kupujących w tym samym momencie.
Dla inwestora zagranicznego ograniczeniem nie jest zatem liczba dostępnych ofert. Przeglądanie teaserów jest proste. Trudność polega na wskazaniu spółek rzeczywiście odpowiadających przyjętej tezie, ocenie ich z zewnątrz oraz dotarciu do osoby, która faktycznie decyduje o możliwości transakcji.
Ta praca ma charakter lokalny. Wymaga czytania rejestrów i sprawozdań w języku polskim, rozumienia realnej struktury właścicielskiej oraz kontaktu prowadzonego tak, aby właściciel firmy z Wielkopolski czy Śląska odebrał go jako poważny, a nie przypadkowy.
Istnieje jeszcze jedno ograniczenie, które inwestorzy zagraniczni odkrywają zwykle późno. Sprawozdania finansowe dają obraz częściowy, dane rejestrowe nie zawsze odzwierciedlają realną kontrolę ekonomiczną, a faktyczna pozycja spółki w łańcuchu dostaw bywa widoczna dopiero przez pryzmat jej klientów i konkurentów. Ocena dopasowania z zewnątrz wymaga więc interpretacji, a nie samego zbierania danych.
Prywatne M&A w Polsce a inwestorzy zagraniczni02 · Rodzaje mandatów
Dla kogo pracujemy
Mandat buy-side wygląda inaczej w zależności od tego, kto za nim stoi. Poniższe grupy inwestorów różnią się definicją dopasowania, horyzontem czasowym i oczekiwaniami wobec sposobu kontaktu z właścicielem.
Inwestorzy strategiczni
Spółki przejmujące kompetencje, moce produkcyjne, klientów lub zasięg geograficzny. Wyszukiwanie jest zwykle wąskie, techniczne i wrażliwe na widoczność rynkową.
Fundusze private equity
Inwestorzy z określoną polityką inwestycyjną i horyzontem wyjścia. Kluczowe są progi skali, gotowość właściciela do transakcji i wiarygodność scenariusza wzrostu.
Platformy z portfela PE
Spółki portfelowe realizujące program akwizycji dodatkowych, gdzie sourcing musi być prowadzony równolegle do bieżącej działalności operacyjnej.
Family offices i kapitał długoterminowy
Inwestorzy bez sztywnego horyzontu wyjścia. Ciągłość firmy, dziedzictwo właściciela i dopasowanie kulturowe bywają równie istotne jak mnożnik wejścia.
Inwestorzy wchodzący do regionu
Kupujący bez wcześniejszej obecności w CEE, dla których pierwsze przejęcie jest jednocześnie decyzją o wejściu na rynek.
03 · Zakres
Zakres współpracy
Zakres ustalamy na początku i dostosowujemy w miarę rozwoju poszukiwań. Zwykle obejmuje on drogę od tezy inwestycyjnej do rozmowy z właścicielem.
Doradztwo prawne, podatkowe, księgowe oraz finansowe due diligence prowadzą wyspecjalizowani, niezależni doradcy. Project CEE nie świadczy regulowanych usług inwestycyjnych, nie udziela porad prawnych ani podatkowych i nie zapewnia finansowania.
- 01
Strategia i kryteria akwizycyjne
Doprecyzowanie mandatu do parametrów możliwych do zastosowania na rynku: definicja branży, skala, profil właścicielski oraz cechy dyskwalifikujące.
- 02
Mapowanie rynku
Uporządkowany obraz segmentu: liczba i profil spółek, struktury właścicielskie, granice podsegmentów oraz podmioty kształtujące konkurencję.
- 03
Identyfikacja celów
Zawężenie długiej listy do zbioru priorytetowego, z uzasadnieniem wyboru i publicznie dostępnymi danymi stojącymi za każdą pozycją.
- 04
Pozyskiwanie transakcji off-market
Sourcing poza procesami sprzedaży, oparty na dopasowaniu strategicznym, a nie na dostępności memorandum informacyjnego.
- 05
Bezpośredni kontakt z właścicielami
Indywidualny kontakt z udziałowcami i osobami decyzyjnymi, prowadzony po polsku i osadzony w realnym zainteresowaniu inwestora.
- 06
Wstępna kwalifikacja
Ustalenie, czy istnieje podstawa do dalszych rozmów: intencje właściciela, otwartość na transakcję, orientacyjna skala i ewentualne bariery strukturalne.
- 07
Wprowadzenie do rozmów
Przekazanie kontaktu inwestorowi w momencie, w którym właściciel jest gotowy do rozmowy, z zachowaniem pełnego kontekstu wcześniejszych ustaleń.
- 08
Koordynacja transakcji
Wsparcie organizacyjne w kolejnych etapach: harmonogram, obieg dokumentów, koordynacja lokalna i ciągłość relacji z właścicielem.
04 · Proces
Od kryteriów akwizycyjnych do rozmowy z właścicielem
- 01
Definicja
Przełożenie tezy inwestycyjnej na stosowalne kryteria wyszukiwania i ustalenie, co pozostaje poza zakresem.
- 02
Mapowanie
Zbudowanie zbioru spółek dla wskazanego segmentu i regionu na podstawie rejestrów, sprawozdań i źródeł rynkowych.
- 03
Priorytetyzacja
Uszeregowanie spółek według dopasowania strategicznego, profilu właścicielskiego i realnych szans na rozmowę.
- 04
Kontakt
Indywidualne i poufne dotarcie do właścicieli, z ujawnieniem tożsamości inwestora na właściwym etapie.
- 05
Kwalifikacja
Weryfikacja intencji i dopasowania, zanim obie strony zaangażują czas, wraz z odnotowaniem rozmów wartych powrotu w przyszłości.
- 06
Wprowadzenie
Doprowadzenie do rozmowy inwestora z właścicielem, gdy istnieje realna podstawa do dyskusji.
- 07
Wsparcie
Udział w dalszym procesie transakcyjnym i koordynacja z doradcami powołanymi przez każdą ze stron.
Czas poszukiwań zależy od szerokości kryteriów i koncentracji segmentu. Wąska teza przemysłowa i szeroki mandat usługowy przebiegają zupełnie inaczej.
05 · Origination
Transakcje off-market i sourcing zastrzeżony
Właściciel rentownej prywatnej spółki rzadko ma powód, by uruchamiać proces sprzedaży, którego sam nie zainicjował. Rozgłos oznacza ryzyko wobec klientów, pracowników i konkurencji. Wielu założycieli rozważyłoby transakcję w odpowiednich okolicznościach, lecz nigdy nie pojawi się na żadnej liście, ponieważ nic nie skłoniło ich do zaangażowania doradcy.
Sourcing off-market wypełnia tę lukę. Nie oznacza on, że firma jest po cichu na sprzedaż, a twierdzenia przeciwne należy traktować ostrożnie. Oznacza, że spółka została uznana za dopasowaną strategicznie, a pytanie o możliwość rozmowy nie zostało jeszcze zadane.
Wartość tej pracy polega na sposobie zadania tego pytania. Pojedynczy, przemyślany kontakt, świadczący o znajomości firmy i jasności intencji inwestora, przynosi inną reakcję niż szablonowa wiadomość rozesłana do dwustu podmiotów w branży. Zachowuje też możliwość powrotu za dwa lata, co ma większe znaczenie, niż się początkowo wydaje: decyzje sukcesyjne i zmiany w gronie wspólników rzadko układają się zgodnie z kalendarzem inwestora.
Odmowa właściciela jest odnotowywana i respektowana. Nacisk szkodzi pozycji inwestora na rynku, na którym opinie krążą wśród przedsiębiorców bardzo szybko.
Deal origination off-market w Europie Środkowo-Wschodniej06 · Kryteria wyszukiwania
Wyszukiwanie celów akwizycyjnych
Jakość poszukiwań wynika z jakości kryteriów. Poniższe parametry omawiamy na początku współpracy, a następnie doprecyzowujemy po pierwszym mapowaniu rynku.
Szczegółowe dane finansowe spółek omawiane są dopiero po ustaleniu odpowiednich zasad poufności. Wstępna ocena opiera się na publicznie dostępnych sprawozdaniach i obserwacji rynku.
Ile jest warta firma: wycena przed sprzedażą- Branża i podsegment01
- Model biznesowy02
- Przedział przychodów03
- Przedział EBITDA04
- Lokalizacja w Polsce lub regionie CEE05
- Struktura właścicielska06
- Pakiet większościowy, całość lub mniejszość07
- Rola platformy lub akwizycji dodatkowej08
- Udział eksportu i ekspozycja międzynarodowa09
- Dojrzałość zespołu zarządzającego10
- Koncentracja klientów11
- Baza aktywów i zdolności produkcyjne12
07 · Buy-and-build
Poszukiwanie platform i program akwizycji dodatkowych
Rozproszona struktura właścicielska w wielu sektorach CEE sprawia, że konsolidacja jest realną strategią, o ile stoi za nią systematyczny sourcing. Program buy-and-build zależy mniej od jednej przełomowej transakcji, a bardziej od zdolności do utrzymania pipeline'u wiarygodnych celów przez kilka lat.
Project CEE może prowadzić warstwę origination takiego programu, zarówno od etapu poszukiwania platformy, jak i w odniesieniu do spółki już posiadanej w portfelu.
W praktyce barierą konsolidacji rzadko jest brak kandydatów. Problemem jest kolejność: która spółka powinna być platformą, które przejęcia wzmacniają pozycję, a nie tylko zwiększają skalę, oraz ile rozmów należy prowadzić równolegle, aby program utrzymał zakładane tempo.
Strategie buy-and-build w Europie Środkowo-Wschodniej- Poszukiwanie platform zgodnych z polityką inwestycyjną
- Wyszukiwanie akwizycji dodatkowych dla spółek portfelowych
- Mapowanie potencjału konsolidacji rozdrobnionego segmentu
- Mapowanie konkurencji i obszarów pokrewnych
- Ekspansja regionalna na sąsiednie rynki CEE
08 · Rynek podstawowy
Dlaczego Polska
Polska ma najliczniejszą w regionie grupę prywatnych przedsiębiorstw, w większości założonych w latach dziewięćdziesiątych i nadal kontrolowanych przez pierwotnych właścicieli. W tej grupie trwa obecnie zmiana pokoleniowa, a w wielu przypadkach następca rodzinny nie jest dostępny lub nie jest zainteresowany przejęciem sterów.
Część sektorów pozostaje rozdrobniona, a silne kompetencje przemysłowe, produkcyjne i usługowe B2B znajdują się w spółkach istotnych w skali regionu, lecz mało rozpoznawalnych poza własnym rynkiem. W połączeniu z pozycją Polski w łańcuchach dostaw CEE czyni to ją naturalnym punktem wyjścia dla większości regionalnych strategii akwizycyjnych.
Znaczenie ma również perspektywa kolejnych kroków. Przejęcie w Polsce może stanowić bazę do rozwoju na rynkach sąsiednich, zarówno handlowo, jak i poprzez dalsze transakcje, co jest sytuacją odmienną od posiadania odosobnionego aktywa na małym rynku.
Polska jako rynek akwizycyjny09 · Zasięg regionalny
Poza Polską
Gdy teza inwestycyjna obejmuje szerszy region, poszukiwania mogą być prowadzone na wybranych rynkach sąsiednich. Głębokość pokrycia nie jest jednakowa w każdej jurysdykcji, a projekty transgraniczne realizujemy wspólnie z lokalnymi źródłami i doradcami.
Wolimy jasno określić granice poszukiwań na początku, niż deklarować poziom pokrycia regionalnego, którego nie dałoby się potwierdzić.
- Polska
- Czechy
- Słowacja
- Węgry
- Rumunia
- Litwa
- Łotwa
- Estonia
10 · Sposób działania
Podejście oparte na relacji
Sposób wejścia inwestora na rynek zostaje zapamiętany. Właściciele firm rozmawiają ze sobą, a źle poprowadzony kontakt ogranicza dostęp długo po tym, jak konkretna okazja przeminie.
Dyskrecja
Kontakt ma charakter indywidualny i poufny. Informacje o zamiarach inwestora nie krążą po rynku.
Wiarygodność
Właściciel dowiaduje się, kto jest zainteresowany, dlaczego i co nastąpi dalej, w momencie, w którym ta informacja ma znaczenie.
Komunikacja z właścicielem
Rozmowy prowadzimy w języku właściciela i na jego warunkach, bez transakcyjnego żargonu i sztucznej presji czasu.
Perspektywa długoterminowa
Dzisiejsza odmowa nie zamyka sprawy. Okoliczności się zmieniają, a dobrze poprowadzony pierwszy kontakt umożliwia drugą rozmowę.
Motywacje wspólników
Rozumienie realnych oczekiwań właściciela: sukcesji, płynności, bezpieczeństwa zespołu lub partnera na kolejny etap rozwoju.
Bez masowej wysyłki
Kampanie prowadzone bez selekcji generują szum, szkodzą reputacji i rzadko docierają do osób decydujących o własności.
Materiały uzupełniające
Kontekst dla inwestorów po stronie kupującej
Rozpoczęcie poszukiwań akwizycyjnych
Przekaż tezę inwestycyjną, parametry i ograniczenia. Przedstawimy obraz właściwej części rynku w Polsce lub regionie CEE oraz realne kierunki poszukiwań.
Wszystkie zapytania traktujemy poufnie. Bez zobowiązań.